Prawne spojrzenie na wydarzenia w Krakowie z 07 listopada 2026 roku

Aktualność. 7 listopada 2026 r. około godz. 15:00 24-letni mężczyzna otworzył ogień do przechodniów i tramwaju na Rynku Głównym w Krakowie i przyległych ulicach. Zginęło sześć osób, 15–16 zostało rannych, w tym dwóch policjantów¹; napastnik został ranny i zatrzymany, 9 listopada zmarł w szpitalu². Strzelał nie przestępca z bronią z czarnego rynku, lecz osoba, która w marcu 2026 r. legalnie uzyskała pozwolenie na broń do celów sportowych³. Chodzi więc przede wszystkim o system pozwoleń na broń. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zapowiedziało przegląd procedur dostępu do broni⁴, a w debacie publicznej padają dalej idące pomysły: uprawnienia służb specjalnych na wzór Patriot Act, broń automatyczna dla policji, wyższe uposażenia funkcjonariuszy, szersze prawo obywateli do obrony z użyciem broni.

System pozwoleń na broń badali w polskiej doktrynie K. Chałupka⁵ i K. Jakubiak⁶, granice użycia broni przez policję – M. Ilnicki⁷ i K. Jałoszyński, który w 2012 r. pisał o niedookreśloności „strzału ratunkowego”⁸, znamiona przestępstwa o charakterze terrorystycznym – K. Burdziak⁹. W Holandii dyskutowano o odpowiedzialności państwa za szkodę wyrządzoną przez posiadacza bezprawnie wydanego pozwolenia¹⁰. Kompleksowej oceny strzelaniny dokonanej przez legalnego posiadacza broni, uwzględniającej prawo UE i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej – ETPC), jednak nie znalazłem. Śledztwo trwa, a fakty mogą jeszcze zostać doprecyzowane.

Celem badania jest ocena prawna działań napastnika, policjantów i organów władzy w Polsce oraz ustalenie, które z proponowanych środków mogą zapobiec podobnym przestępstwom w granicach standardów konstytucyjnych i konwencyjnych. Założenie wyjściowe jest następujące: wydarzenia w Krakowie ujawniły wady prewencyjnej kontroli legalnych posiadaczy broni, a nie brak uprawnień funkcjonariuszy, dlatego skuteczne będą środki wzmacniające właśnie taką kontrolę.

1. Prokuratura zakwalifikowała wydarzenia krakowskie z art. 148 § 3 w zw. z art. 115 § 20 Kodeksu karnego (dalej – k.k.)¹¹, a zabójstwo trzech osób w Ostrowcu Świętokrzyskim, wiązane z napastnikiem, z art. 148 § 3 k.k.¹². Pierwsza część kwalifikacji nie budzi wątpliwości: art. 148 § 3 obejmuje zabójstwo kilku osób jednym czynem.

Bardziej złożona jest kwestia znamienia terrorystycznego. Zgodnie z art. 115 § 20 k.k. przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej pięć lat, popełniony w celu „poważnego zastraszenia wielu osób”, zmuszenia organu władzy do określonego zachowania lub wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce państwa. K. Burdziak trafnie zauważa, że wystarczy jeden z tych celów, a skutki mogą w ogóle nie nastąpić¹³. Motyw nie ma tu rozstrzygającego znaczenia. Napastnik wybrał w sobotę najbardziej zatłoczony plac miasta i strzelał do przypadkowych ludzi; taki sposób działania jest obliczony na zastraszenie wszystkich przebywających w przestrzeni miejskiej i odpowiada rozumieniu terroryzmu w dyrektywie (UE) 2017/541¹⁴.

Polskie sądy stosują tę normę, a najbardziej znana sprawa również jest krakowska. Brunon K. przygotowywał wybuch przy budynku Sejmu; sądy obu instancji zakwalifikowały jego czyny jako przestępstwo o charakterze terrorystycznym, sąd apelacyjny w 2017 r. wymierzył mu karę dziewięciu lat pozbawienia wolności, a Sąd Najwyższy oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne¹⁵.

Zranienie ludzi kwalifikuje się jako usiłowanie zabójstwa (art. 13 § 1 w zw. z art. 148 § 3 k.k.), a strzelanie do policjantów – dodatkowo jako czynna napaść na funkcjonariusza (art. 223 § 1, art. 11 § 2 k.k.). Odrębnie należy ustalić pochodzenie broni. Pozwolenie określa cel, rodzaj i liczbę egzemplarzy broni (art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji)¹⁶; posiadanie tego, co nie jest nim objęte, podlega art. 263 § 2 k.k., a Sąd Najwyższy w 2020 r. uznał za przestępstwo nawet posiadanie amunicji do innej broni niż wskazana w pozwoleniu¹⁷. Ten, kto przekazał napastnikowi broń, mając prawo do jej posiadania, może odpowiadać z art. 263 § 3 k.k.

2. Drugą kwestią wymagającą rozważenia jest legalność działań policjantów.

Przypomnę, że obowiązujące regulacje ukształtowały się po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 maja 2012 r., w którym uznano za niezgodne z Konstytucją odesłanie kwestii przymusu bezpośredniego do aktów podustawowych¹⁸; w następnym roku uchwalono ustawę o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (dalej – u.ś.p.b.p.)¹⁹. Strzały w Krakowie miały podstawę w art. 45 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (odparcie zamachu na życie, pościg i ujęcie osoby podejrzanej o popełnienie przestępstw z art. 115 § 20 i art. 148 k.k.). Od okrzyku „Stój, bo strzelam!” i strzału ostrzegawczego można było odstąpić, ponieważ zwłoka zagrażała życiu ludzi (art. 48 ust. 3 pkt 1).

Jednocześnie ustawa wymaga wyrządzania jak najmniejszej szkody, zachowania szczególnej ostrożności wobec innych osób i sięgania po broń wyłącznie w ostateczności (art. 7 ust. 1, 3 i 4 u.ś.p.b.p.). Sądy są tu skrupulatne. Sąd Najwyższy w styczniu 2013 r. uchylił wyroki uniewinniające czterech policjantów, którzy ostrzelali samochód: strzelać można tylko w ostateczności, nie „pierwszym odruchem” i nie bez uprzedzenia, a policjanci mogli zejść z toru jazdy pojazdu²⁰. W tym samym miesiącu Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał za bezprawny strzał do chorego psychicznie mężczyzny z nożem, ponieważ nie użyto pałek ani innych mniej niebezpiecznych środków²¹. Oba orzeczenia zapadły jeszcze pod rządami ustawy o Policji, ale zasady od tego czasu w istocie się nie zmieniły²².

Patrolowcy, którzy jako pierwsi wdali się w wymianę ognia, nie mogli oprzeć się na „specjalnym użyciu broni”, czyli strzale, którego skutkiem może być śmierć, na podstawie art. 23 ustawy o działaniach antyterrorystycznych (dalej – u.d.a.)²³: jest ono dozwolone wyłącznie grupie kontrterrorystycznej na podstawie decyzji kierującego działaniami (art. 23 ust. 1, 4–6). Ustawodawca w 2016 r. rozwiązał problem „strzału ratunkowego” tylko dla jednostek specjalnych, toteż w pierwszych minutach ataku „aktywnego strzelca” policjanci działają według zasad ogólnych, obliczonych na zwykłe interwencje. Mogę stwierdzić, że jest to luka prawna.

Z dostępnych danych nie wynikają podstawy, by wątpić, że użycie siły było „absolutnie konieczne” w rozumieniu art. 2 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej – EKPC). Napastnik zmarł jednak w szpitalu i jeśli śmierć spowodowały strzały policjantów, państwo ma obowiązek przeprowadzić skuteczne śledztwo urzędowe²⁴.

3. Przejdźmy teraz do działań organów władzy. W chwili ataku w Polsce obowiązywały stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-CRP (zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z 25 sierpnia 2026 r., art. 15 i 16 u.d.a.), a patrole dysponowały bronią długą²⁵. Stanu nadzwyczajnego nie wprowadzono i, moim zdaniem, słusznie: art. 228 ust. 1 Konstytucji RP dopuszcza stany nadzwyczajne tylko wtedy, gdy zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające²⁶, a tu okazały się wystarczające.

Uważam, że kluczowy problem leży w sferze prewencji. Kilka miesięcy przed atakiem Najwyższa Izba Kontroli wskazywała na wady nadzoru nad posiadaczami broni oraz na niezakończoną implementację dyrektyw UE²⁷. Orzeczeń lekarskich i psychologicznych co pięć lat art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji wymaga jedynie od posiadaczy pozwoleń do celów ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia; myśliwi, strzelcy sportowi i posiadacze pozwoleń do celów szkoleniowych przechodzą badania tylko przy uzyskiwaniu pozwolenia²⁸, a okresowe badania myśliwych, wprowadzone w 2018 r., zostały zniesione w 2023 roku²⁹. Tymczasem art. 6 ust. 2 dyrektywy (UE) 2021/555 wymaga monitorowania, które przez cały okres ważności pozwolenia zapewnia m.in. ocenę informacji medycznych i psychologicznych³⁰.

Podstawy do cofnięcia pozwolenia ustawa przewiduje: policja ma obowiązek to zrobić, jeżeli posiadacz stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji), a Naczelny Sąd Administracyjny w 2008 r. zaakceptował cofnięcie pozwolenia ze względu na cechy charakteru danej osoby³¹. Brakuje zatem nie norm, lecz informacji. Istnieje także wymiar konwencyjny: w sprawie Kotilainen and Others v. Finland (strzelanina w szkole w Kauhajoki) ETPC wywiódł z wysokiego ryzyka właściwego broni palnej obowiązek szczególnej staranności i stwierdził naruszenie art. 2 EKPC, mimo że zagrożenie nie dotyczyło konkretnych osób³².

4. Warto przyjrzeć się doświadczeniom innych państw. Francja po zamachach z 13 listopada 2015 r. wprowadziła na podstawie ustawy z 1955 r.³³ reżim état d’urgence, który obowiązywał do 1 listopada 2017 r., a część jego instrumentów ustawa SILT przeniosła do Kodeksu bezpieczeństwa wewnętrznego. Zwolennicy „polskiego Patriot Act” powinni pamiętać, jak łatwo tymczasowe staje się stałym. Jednocześnie art. L. 435-1 pkt 5° tego samego kodeksu pozwala policjantom strzelać, aby zapobiec powtórzeniu się dopiero co popełnionych zabójstw lub usiłowań zabójstwa, jeżeli istnieją rzeczywiste i obiektywne podstawy, by uznać takie powtórzenie za prawdopodobne³⁴. Takiej normy brakuje w prawie polskim.

Belgia po strzelaninie w Antwerpii 11 maja 2006 r. z legalnie zakupionej strzelby już 8 czerwca uchwaliła nową ustawę o broni, która wymagała do jej nabycia pozwolenia i prawnie uzasadnionej podstawy³⁵. Na zamachy z 2016 r. odpowiedziała już inaczej: ustawa z 27 kwietnia 2016 r. rozszerzyła możliwość podsłuchu w sprawach o handel bronią, dopuściła nocne przeszukania i utworzyła wspólną bazę danych o „zagranicznych bojownikach”³⁶.

Holandia po strzelaninie w Alphen aan den Rijn w 2011 r., której sprawcą był członek klubu strzeleckiego z historią leczenia psychiatrycznego, zaostrzyła weryfikację wiarygodności wnioskodawców; w 2019 r. Sąd Najwyższy zgodził się z sądem apelacyjnym, że policja ponosi odpowiedzialność za szkodę, ponieważ bezprawnie wydała strzelcowi pozwolenie³⁷, a w doktrynie orzeczenie to nazywa się już „współczesną klasyką”³⁸. Niemcy w 2020 r. wprowadziły obowiązkowe zapytanie do organów ochrony konstytucji przy weryfikacji wiarygodności posiadacza broni (§ 5 Abs. 5 S. 1 Nr. 4 WaffG)³⁹. Jak widać, na zagrożenie ze strony legalnych posiadaczy broni państwa odpowiadały zaostrzeniem kontroli dostępu do niej i wymianą informacji między organami.

5. Przejdźmy teraz do oceny rozważanych środków.

Pierwszy z nich, zaostrzenie kontroli obrotu bronią, wydaje się najbardziej uzasadniony, ponieważ dotyczy najsłabszego ogniwa. Badania lekarskie i psychologiczne co pięć lat należy rozszerzyć na myśliwych, strzelców sportowych i posiadaczy pozwoleń do celów szkoleniowych, jak przewiduje złożony w Sejmie projekt (druk nr 1931). Monitorowanie na podstawie art. 6 ust. 2 dyrektywy 2021/555 (dopuszcza ona zarówno monitorowanie ciągłe, jak i okresowe) proponuję uczynić ciągłym, z wymianą informacji między policją, podmiotami leczniczymi i służbami specjalnymi na wzór niemiecki. W odniesieniu do półautomatycznej broni długiej, z której można oddać ponad 11 strzałów bez przeładowania (pkt 7 lit. b kategorii A załącznika I do dyrektywy), należy konsekwentnie stosować warunki art. 9 ust. 6 i weryfikować takie pozwolenia co najmniej raz na pięć lat (art. 9 ust. 7). Warto rozważyć zawężenie swobody uznania policji co do liczby egzemplarzy broni w pozwoleniu, na co zwracała uwagę K. Chałupka⁴⁰.

6. Rozszerzenie uprawnień funkcjonariuszy na wzór amerykańskiego Patriot Act budzi znacznie więcej zastrzeżeń. Ustawę tego typu Polska już ma: ustawa o działaniach antyterrorystycznych z 2016 r. wraz ze zmianami ustawy o Policji istotnie rozszerzyła uprawnienia służb specjalnych. Trybunał Konstytucyjny już w 2014 r. uznał za niezgodny z Konstytucją brak niezależnej kontroli nad pozyskiwaniem danych telekomunikacyjnych⁴¹, Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie podkreślał, że wyrok ten nie został wykonany⁴², a ETPC w sprawie Pietrzak and Bychawska-Siniarska and Others v. Poland uznał za niezgodne z art. 8 EKPC reżimy kontroli operacyjnej, retencji danych telekomunikacyjnych i niejawnej obserwacji na podstawie art. 9 u.d.a.⁴³ Dalsze rozszerzanie napotka wymóg proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Za uzasadnione uważam co najwyżej punktowe zmiany: uregulowaną ustawowo wymianę informacji między Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, policją i organami wydającymi pozwolenia na broń oraz normę, która dałaby pierwszym reagującym jasną podstawę prawną do działań wobec „aktywnego strzelca”, z następczą niezależną kontrolą.

7. Uzbrojenie policji w broń automatyczną jest formalnie możliwe, ponieważ u.ś.p.b.p. nie określa rodzajów broni służbowej⁴⁴. Jednak wymogi art. 7 tej ustawy oraz standard ETPC dotyczący planowania i kontroli operacji⁴⁵ sprawiają, że ogień automatyczny na placu czy przy tramwaju jest zbyt ryzykowny. W sprawie Wasilewska and Kałucka v. Poland policjanci strzelali do samochodu z pistoletu maszynowego MP-5 i serią z karabinka Kałasznikowa, a ETPC stwierdził naruszenie art. 2 EKPC⁴⁶. Rozsądniej jest wyposażyć patrole w karabinki półautomatyczne i przygotowywać je do scenariusza „aktywnego strzelca”, a broń automatyczną pozostawić jednostkom specjalnym.

8. Podwyższenie uposażeń na pierwszy rzut oka ma niewiele wspólnego z terroryzmem, jednak związek istnieje. Według stanu na 1 marca 2026 r. w Policji było 9 630 wakatów (8,7% etatów)⁴⁷, a rządowy program modernizacji służb na lata 2026–2029 o wartości 13 mld zł przewiduje podwyżkę uposażeń o 25%⁴⁸. Od obsady etatowej i wyszkolenia zależy, ile patroli znajdzie się w pobliżu miejsca ataku i na ile będą przygotowane, dlatego dodatki logicznie jest powiązać ze szkoleniem taktycznym. Znaczenie ma również ochrona prawna: ustawa z 12 lipca 2024 r. zachowała pełne uposażenie policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem dotyczącym użycia broni⁴⁹. Środek ten popieram jako pomocniczy.

9. Szersze prawa obywateli do obrony z użyciem broni. Argumentu, że uzbrojony obywatel może powstrzymać napastnika wcześniej niż policja, nie należy odrzucać. Dyrektywa 2021/555 dopuszcza jednak posiadanie broni wyłącznie w przypadku istnienia uzasadnionej podstawy i pod warunkiem, że dana osoba nie stanowi zagrożenia dla siebie, innych, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 6 ust. 1). Polska ustawa w przypadku pozwolenia do celów ochrony osobistej wymaga, by zachodziło „stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie” (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji), a sądy interpretują ten wymóg wąsko⁵⁰. Prawo do obrony koniecznej k.k. już gwarantuje, a przekroczenie jej granic pod wpływem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu nie podlega karze (art. 25 § 1 i 3). Spór dotyczy więc dostępu do narzędzia. Ponadto krakowski napastnik sam posiadał legalną broń, a uzbrojeni cywile w tłumie utrudniliby policji identyfikację strzelca. Bez przekonujących danych empirycznych nie widzę podstaw do liberalizacji.

Wnioski. Kwalifikacja czynów napastnika jako zabójstwa o charakterze terrorystycznym jest uzasadniona, a jego śmierć nie zwalnia państwa z obowiązku ustalenia pomocników i źródeł broni. Działania policjantów, na ile można ocenić, były zgodne z u.ś.p.b.p. i art. 2 EKPC, choć wymagają niezależnego śledztwa. Tragedia ujawniła także lukę między ogólnym reżimem użycia broni a „specjalnym użyciem broni”, dostępnym wyłącznie grupom kontrterrorystycznym. Władze działały zwykłymi środkami konstytucyjnymi, jednak ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, art. 6 ust. 2 dyrektywy 2021/555 i standard wynikający ze sprawy Kotilainen świadczą o systemowych wadach prewencyjnej kontroli legalnych posiadaczy broni.

Dlatego priorytet powinny mieć środki właśnie w tej sferze: okresowe badania i ciągłe monitorowanie posiadaczy broni z wymianą informacji, surowsze warunki dla broni półautomatycznej, norma dla pierwszych reagujących na wzór prawa francuskiego oraz odpowiednie finansowanie policji. Model Patriot Act napotyka przeszkodę w postaci art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 8 EKPC, a dla liberalizacji dostępu do broni brakuje zarówno podstaw prawnych, jak i empirycznych. Moim zdaniem należy zacząć od złożonego już w Sejmie projektu (druk nr 1931), uzupełniając go o przepisy dotyczące ciągłego monitorowania.

REFERENCES

Journal articles

1. Chałupka K, ‘Pozwolenie na posiadanie broni palnej – uwagi de lege lata i de lege ferenda’ (2014) 32 Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 103 (in Polish).

2. Ilnicki M, ‘Użycie broni palnej jako szczególna forma egzekwowania przestrzegania prawa w pokojowych warunkach funkcjonowania państwa’ (2020) 4(140) Przegląd Policyjny 59 (in Polish).

3. Jakubiak K, ‘Materialne przesłanki wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej’ (2025) 2 Policja 19 (in Polish).

4. Jałoszyński K, ‘Strzał ratunkowy – rozwiązanie sytuacji zakładniczej w działaniach policyjnych’ (2012) 10 Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje 31 (in Polish).

5. Kooij DA van der, ‘Toerekening van schade na “Groningen” en “Alphen aan den Rijn”’ (2021) 2 Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht 54 (in Dutch).

Case notes

6. Kulesza J, ‘Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. V KK 99/12’ <https://www.gov.pl/attachment/8c803dbd-34f4-4cc4-a4a9-c6e4dba03071> (accessed: 09.11.2026) (in Polish).

Reports

7. Burdziak K, Definicja przestępstwa o charakterze terrorystycznym przewidziana w polskim Kodeksie karnym w świetle rozwiązań Unii Europejskiej, Rady Europy i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Raport z projektu badawczego (Instytut Wymiaru Sprawiedliwości 2021) (in Polish).

8. Najwyższa Izba Kontroli, Reglamentacja dostępu do broni palnej. Informacja o wynikach kontroli (2026) (in Polish).

Newspaper articles and websites

9. ‘Dostęp do broni pod lupą MSWiA. Resort zapowiada przegląd po tragedii w Krakowie’ (InfoSecurity24, 2026) (in Polish).

10. ‘Milion sztuk broni w rękach cywilów. Krakowska tragedia stawia pytania o system pozwoleń’ (Euronews, 9 November 2026) (in Polish).

11. ‘Modernizacja służb mundurowych 2026–2029: 13 mld zł na etaty, sprzęt, komendy’ (Prawo.pl) (in Polish).

12. ‘Nieoficjalne ustalenia o sprawcy zamachu w Krakowie. Wiadomo, kim jest Michał O.’ (Polskie Radio 24, 2026) (in Polish).

13. ‘Rusza śledztwo w sprawie ataku w Krakowie’ (Interia, 2026) (in Polish).

14. ‘Strzelanina na Rynku Głównym w Krakowie. Są zabici i ranni’ (RMF24, 7 November 2026) (in Polish).

15. ‘Zastępca szefa KGP: poziom wakatów w Policji spadł poniżej 9 proc.’ (PAP, 2026) (in Polish).

Przypisy

1. ‘Strzelanina na Rynku Głównym w Krakowie. Są zabici i ranni’ (RMF24, 7 listopada 2026) https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-strzelanina-na-rynku-glownym-w-krakowie-sa-zabici-i-ranni,nIdn,1025257 (dostęp: 09.11.2026). ↩
2. ‘Milion sztuk broni w rękach cywilów. Krakowska tragedia stawia pytania o system pozwoleń’ (Euronews, 9 listopada 2026) https://pl.euronews.com/2026/11/09/milion-sztuk-broni-w-rekach-cywilow-krakowska-tragedia-stawia-pytania-o-system-pozwolen (dostęp: 09.11.2026). ↩
3. ‘Nieoficjalne ustalenia o sprawcy zamachu w Krakowie. Wiadomo, kim jest Michał O.’ (Polskie Radio 24, 2026) https://www.polskieradio24.pl/polska/nieoficjalne-ustalenia-o-sprawcy-zamachu-w-krakowie-wiadomo-kim-jest-michal-o (dostęp: 09.11.2026). ↩
4. ‘Dostęp do broni pod lupą MSWiA. Resort zapowiada przegląd po tragedii w Krakowie’ (InfoSecurity24, 2026) https://infosecurity24.pl/bezpieczenstwo-wewnetrzne/dostep-do-broni-pod-lupa-mswia-resort-zapowiada-przeglad-po-tragedii-w-krakowie (dostęp: 09.11.2026). ↩
5. K Chałupka, ‘Pozwolenie na posiadanie broni palnej – uwagi de lege lata i de lege ferenda’ (2014) 32 Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 103, 105. ↩
6. K Jakubiak, ‘Materialne przesłanki wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej’ (2025) 2 Policja 19. ↩
7. M Ilnicki, ‘Użycie broni palnej jako szczególna forma egzekwowania przestrzegania prawa w pokojowych warunkach funkcjonowania państwa’ (2020) 4(140) Przegląd Policyjny 59, 61. ↩
8. K Jałoszyński, ‘Strzał ratunkowy – rozwiązanie sytuacji zakładniczej w działaniach policyjnych’ (2012) 10 Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje 31. ↩
9. K Burdziak, Definicja przestępstwa o charakterze terrorystycznym przewidziana w polskim Kodeksie karnym w świetle rozwiązań Unii Europejskiej, Rady Europy i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Raport z projektu badawczego (Instytut Wymiaru Sprawiedliwości 2021) 7 https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2021/04/IWS_Burdziak-K._Definicja-przestępstwa-o-charakterze-terrorystycznym….pdf (dostęp: 09.11.2026). ↩
10. DA van der Kooij, ‘Toerekening van schade na “Groningen” en “Alphen aan den Rijn”’ (2021) 2 Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht 54. ↩
11. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 ze zm.). ↩
12. ‘Rusza śledztwo w sprawie ataku w Krakowie’ (Interia, 2026) https://wydarzenia.interia.pl/malopolskie/news-rusza-sledztwo-w-sprawie-ataku-w-krakowie-minister-sprawiedl,nId,23570723 (dostęp: 09.11.2026). ↩
13. Burdziak (przyp. 9) 7. ↩
14. Directive (EU) 2017/541 of the European Parliament and of the Council of 15 March 2017 on combating terrorism [2017] OJ L88/6, arts 3(1)(a), 3(2)(a). ↩
15. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2018 r., IV KK 102/18 https://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/OrzeczeniaHTML/iv%20kk%20102-18.docx.html (dostęp: 10.11.2026). ↩
16. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485 ze zm.). ↩
17. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2020 r., IV KK 420/19. ↩
18. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2012 r., K 10/11, OTK-A 2012, nr 5, poz. 51. ↩
19. Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 383). ↩
20. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., V KK 99/12; zob.: ‘Użycie broni palnej przez Policję’ (Infor.pl) https://www.infor.pl/prawo/prawo-karne/policja/316840,Uzycie-broni-palnej-przez-Policje.html (dostęp: 09.11.2026). ↩
21. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., II AKa 7/13. ↩
22. J Kulesza, ‘Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. V KK 99/12’ https://www.gov.pl/attachment/8c803dbd-34f4-4cc4-a4a9-c6e4dba03071 (dostęp: 09.11.2026). ↩
23. Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 92). ↩
24. McCann and Others v the United Kingdom App no 18984/91 (ECtHR [GC], 27 September 1995) Series A no 324, paras 148–150, 161. ↩
25. ‘Komunikat: stopnie alarmowe CHARLIE, BRAVO oraz BRAVO-CRP do 30 listopada’ (Urząd Miasta Krakowa, 2026) https://www.krakow.pl/aktualnosci/301026,29,komunikat,stopnie_alarmowe_charlie__bravo_oraz_bravo-crp_do_30_listopada.html (dostęp: 09.11.2026). ↩
26. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm.). ↩
27. Najwyższa Izba Kontroli, Reglamentacja dostępu do broni palnej. Informacja o wynikach kontroli (P/25/089, nr ewid. 89/2025/P/25/089/LZG, 2026) 31, 53 https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,lzg~r_24_002_202502061136261738838186~01,typ,kk.pdf (dostęp: 09.11.2026). ↩
28. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji, druk nr 1931 (Sejm RP X kadencji, 19 września 2025 r.), uzasadnienie https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/prints/1931/1931.pdf (dostęp: 09.11.2026). ↩
29. Sejm RP X kadencji, 26. posiedzenie, 2. dzień (9 stycznia 2025 r.), wypowiedź posłanki E Szymanowskiej https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/proceedings/26/2025-01-09/transcripts/138 (dostęp: 09.11.2026). ↩
30. Directive (EU) 2021/555 of the European Parliament and of the Council of 24 March 2021 on control of the acquisition and possession of weapons (codification) [2021] OJ L115/1. ↩
31. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2008 r., II OSK 141/07 (cyt. za: ‘Kiedy można cofnąć pozwolenie na broń?’ (e-prawnik.pl) https://e-prawnik.pl/temat/kiedy-mozna-cofnac-pozwolenie-na-bron.html (dostęp: 09.11.2026)). ↩
32. Kotilainen and Others v Finland App no 62439/12 (ECtHR, 17 September 2020), para 85. ↩
33. Loi n° 55-385 du 3 avril 1955 relative à l’état d’urgence, modifiée par la loi n° 2015-1501 du 20 novembre 2015. ↩
34. Code de la sécurité intérieure (France) arts L. 226-1 – L. 229-1, L. 435-1 (dans la rédaction issue des lois n° 2017-258 du 28 février 2017 et n° 2017-1510 du 30 octobre 2017). ↩
35. Loi du 8 juin 2006 réglant des activités économiques et individuelles avec des armes (Moniteur belge, 9 juin 2006). ↩
36. Loi du 27 avril 2016 relative à des mesures complémentaires en matière de lutte contre le terrorisme; zob.: Chambre des représentants de Belgique, DOC 54 1951/003, 2 https://www.dekamer.be/FLWB/PDF/54/1951/54K1951003.pdf (dostęp: 09.11.2026). ↩
37. HR 20 september 2019, ECLI:NL:HR:2019:1409; Kamerstukken II 2019/20, 33 033, nr. 23, 1–2 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33033-23.pdf (dostęp: 09.11.2026). ↩
38. van der Kooij (przyp. 10) 54. ↩
39. Drittes Gesetz zur Änderung des Waffengesetzes und weiterer Vorschriften (Drittes Waffenrechtsänderungsgesetz – 3. WaffRÄndG) vom 17. Februar 2020 (BGBl. I 2020 S. 166). ↩
40. Chałupka (przyp. 5) 105. ↩
41. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 lipca 2014 r., K 23/11, OTK-A 2014, nr 7, poz. 80. ↩
42. Rzecznik Praw Obywatelskich, komunikat w sprawie wykonania wyroku TK K 23/11 (Biuletyn Informacji Publicznej RPO) https://bip.brpo.gov.pl/pl/node/25793/revisions/27859/view (dostęp: 09.11.2026). ↩
43. Pietrzak and Bychawska-Siniarska and Others v Poland App nos 72038/17 and 25237/18 (ECtHR, 28 May 2024); w odniesieniu do art. 9 u.d.a. zob. para 54. ↩
44. Ilnicki (przyp. 7) 61. ↩
45. McCann and Others v the United Kingdom (przyp. 24) para 150. ↩
46. Wasilewska and Kałucka v Poland App nos 28975/04 and 33406/04 (ECtHR, 23 February 2010), paras 49–58. ↩
47. ‘Zastępca szefa KGP: poziom wakatów w Policji spadł poniżej 9 proc.’ (PAP, 2026) https://www.pap.pl/aktualnosci/zastepca-szefa-kgp-poziom-wakatow-w-policji-spadl-ponizej-9-proc (dostęp: 09.11.2026). ↩
48. ‘Modernizacja służb mundurowych 2026–2029: 13 mld zł na etaty, sprzęt, komendy’ (Prawo.pl) https://www.prawo.pl/samorzad/modernizacja-sluzb-mundurowych-20262029-13-mld-zl-na-etaty-sprzet-komendy,535487.html (dostęp: 09.11.2026). ↩
49. Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa (Dz.U. 2024 poz. 1248). ↩
50. Jakubiak (przyp. 6) 21. ↩